Bài viết được quan tâm
Claudius thâm độc bày ra cuộc đấu kiếm giữa Hoàng tử Hamlet và Laertes. Y đặt cược vào Hamlet, một tay kiếm cừ khôi. Trong khi đó y bí mật tẩm độc vào mũi kiếm của Laertes và pha sẵn một li rượu độc, phòng trường hợp Hamlet dành chiến thắng mà không bị thương, li rượu độc sẽ là phần thưởng Claudius dành cho chàng.
Bất hạnh thay, li rượu độc ấy lại được Hoàng hậu do không biết có độc đã uống mừng khi Hamlet thắng điểm. Hoàng hậu gục chết. Hamlet bị kiếm độc đâm trúng, rồi khi hai đấu thủ đổi gươm cho nhau, Laertes cũng bị trúng độc từ chính cây kiếm của mình. Trước khi chết, Laertes hối hận nói cho Hamlet biết rõ âm mưu nham hiểm của Claudius. Y là người gây ra mọi cái chết. Không do dự, Hamlet dùng kiếm độc đâm chết Claudius trước khi bản thân bị ngấm độc chết. Thi hài Hamlet được trân trọng rước đi trong tiếng nhạc binh. Fortinbras lên làm vua Đan Mạch. Hồn ma vua cha Hamlet được báo thù.
Giá trị nghệ thuật kịch Hamlet
Nhan đề đầy đủ là Bi kịch Hamỉet, Hoàng tử Đan Mạch (Tragedy of Hamlet, Prince of Denmark), được Shakespeare viết vào khoảng 1601 và được công diễn vào 1602. Ban đầu, Shakespeare viết Hamlettheo thể melodrame (kịch tuồng), một hình thức sân khấu thịnh hành ở nước Anh thời ấy. Nhưng rồi qua nhiều lần trình diễn, ông sửa chữa dần thành kịch nói. Văn bản được in thành sách vào năm 1623 và được dùng cho đến ngày nay.
Cũng như nhiều vở kịch khác của Shakespeare, kịch bản Hamlet cũng được dựa theo tích cũ và các văn bản kịch được lưu hành trước đó. Lần theo mối dâỵ phát triển này ta sẽ xác định được tư tưởng – chủ đề chính của tác phẩm.
Trước hết, Hamletcó cốt truyện phỏng theo câu chuyện cổ Đan Mạch. Truyện này được Saxo Grammaticus, một thầy tu Đan Mạch sống vào thế kỉ XII, ghi lại trong cuốn Truyện lịch sử Đan Mạch. Nội dung chính như sau: Horwendil và Feng là hai anh em sinh trưởng ở xứ Zealand. Horwendil tài hoa, đánh thắng vua Na Uy trong cuộc đấu tay đôi và làm rể vua Đan Mạch. Horvvenđil lên ngôi vua sau khi vua Đan Mạch qua đời. Do ghen ghét anh, Feng lập mưu giết Horwenđil, lên nối ngôi và lấy chị dâu. Con trai của Horwendil là Amleth giả điên để tìm cách trốn tránh và báo thù. Feng không tin, cho người nấp sau rèm rình nghe cuộc nói chuyện giữa Amleth và Hoàng hậu. Amleth phát hiện và giết chết kẻ đó. Feng phái Amleth sang Anh với bức thư yêu cÂu vua Anh giết Amleth. Amleth đánh tráo thư, yêu cÂu vua Anh chém hai kẻ tháp tùng và gả công chúa cho Amleth. Một năm sau, Amleth từ biệt vợ, trở về giết chết Feng và lên ngôi vua.
Đại thần Polonius của Claudius cho nguyên nhân điên rồ của Hamlet là tại Ophelia khước từ tình yêu chàng. Ophelia, con gái của Polonius nghe theo lời cha cắt đứt tình cảm với Hamlet. Nỗi sầu muộn của Hamlet ngày càng tăng. Polonius, Rosencrantz và Guildenstern vẫn thường xuyên theo dõi chàng. Ngay cả Ophelia, Hamlet nghĩ, cũng phản bội dò xét chàng. Ý nghĩ phải hành động tiêu diệt kẻ thù luôn giày vò chàng và nỗi dằn vặt trong chàng ngày một lớn hơn bởi sự nghi ngờ hồn ma ấy tốt hay xấu. Vào lúc ấy, có một đoàn kịch đến lâu dài Elsinore, Hamlet nảy ra ý định mượn họ dò xét tội lỗi của Claudius. Chàng lập kế hoạch để đoàn kịch diễn trước mặt vua và Hoàng hậu cảnh mà hồn ma đã miêu tả cho chàng: cảnh giết vua. Và qua theo dõi hành vi nét mặt cua Claudius, Hamlet nghĩ mình sẽ tìm ra lời giải đáp đúng sai về câu chuyện của hồn ma.
Claudius căng thẳng đến mức không thể xem hết buổi diễn. Y bỏ về trước khi buổi diễn kết thúc. Điều đó chứng tỏ những gì hồn ma nói là hoàn toàn chính xác. Hamlet không còn lí do nào để trì hoãn việc báo thù cho cha. Tuy nhiên, chàng cũng không thể hành động ngay khi cơ hội thuận lợi đầu tiên đến. Bắt gặp Claudius đang quỳ cầu nguyện, Hamlet định ra tay nhưng rồi chàng nghĩ nếu giết y trong lúc này thì linh hồn y sẽ được lên thiên đường. Vậy nên Hamlet chờ cơ hội khác.
Hoàng hậu cho gọi Hamlet đến phòng riêng để nhắc nhở chàng về thái độ coi thường Claudius. Hamlet nhớ lại lời của hồn ma nên dùng những lời lẽ cay độc để chê trách. Gertrude nghĩ Hamlet sắp làm hại mình nên lên tiếng kêu cứu. Phía sau rèm cũng có tiếng kêu cứu phát ra, Hamlet tưởng đấy là Claudius đang lén nghe cuộc nói chuyện nên đã tuốt gươm đâm qua rèm giết chết. Người bị giết là Polonius.
Lo sợ Hamlet hại mình, Claudius ra tay trước. Y phái Hamlet cùng Rosencrantz và Guildenstern sang Anh cùng với bức thư có nội dung khi Hamlet đến thì hãy giết ngay chàng. Hamlet tìm cách mở trộm mật thư, biết rõ sự tình bèn hủy đi thay bằng thư khác, nội dung là giết hai kẻ phản bạn kia. Sau đó Hamlet tìm cách quay về Đan Mạch.
Trong thời gian Hamlet vắng mặt, nhiều sự kiện đau lòng diễn ra trên xứ sở chàng. Ophelia đau buồn vì Hamlet hóa điên và đặc biệt là cái chết của người cha do người yêu gây nên nên cũng hóa điên, rơi xuống hồ chết đuối. Anh trai Ophelia là Laertes đang học ở Pháp, nghe tin cha mất, vội quay về. Anh ta ngờ Claudius ám hại cha mình nên đã tập hợp một nhóm người tấn công hỏi tội Claudius. Claudius cho Laertes biết Hamlet là thủ phạm và dụ dỗ anh ta tham gia vào âm mưu trừ khử Hamlet.
Hồn ma vua Đan Mạch ba lần hiện lên trước mắt những người lính gác lâu dài Elsinore. Vào đêm thứ tư, Horatio – bạn của Hamlet, đưa chàng đến gặp hồn ma vua cha, người đã chết cách dấy hai tháng. Do cái chết dột ngột của vua cha, Hoàng tử Hamlet rất sầu muộn và nghi ngờ về nguyên nhân của cái chết, đặc biệt là sự tái giá vội vàng của mẹ chàng – Gertrude với chú chàng – Claudius – người vừa kế vị ngai vàng.
Tối hôm ấy, Hamlet gặp được hồn ma vua cha và được nghe câu chuyện khủng khiếp. Chàng biết cha mình không chết vì rắn cắn mà bị Claudius, em ruột ám sát. Hồn ma còn nói thêm rằng, Claudius không chỉ phạm tội giết anh mà còn mắc tội đoạt Hoàng hậu. Hồn ma bảo Hamlet báo thù nhưng khuyên chàng hãy nương tay với Hoàng hậu. Tội lỗi của bà sẽ bị trời phán xử.
Sau khi tiếp xúc với hồn ma, Hamlet nuôi quyết tâm giết Claudius để trả thù. Nhưng nghĩ kĩ, Hamlet nghi ngờ liệu hồn ma ấy có thực là hồn cha mình hay là linh hồn ác quỷ xui giục chàng làm bậy. Sự do dự ấy đã khiến Hamlet đề nghị Horatio và Marcellus thề giữ kín mọi chuyện và bảo họ đừng bận tâm đến hành động điên rồ mà chàng sắp thực hiện sau đấy.
Claudius không chỉ đau đầu trước khả năng xảy ra chiến trận với Na Uy mà còn đau đầu hơn bởi những dằn vặt trong nội tâm kể từ khi y vội tổ chức hôn lễ với Hoàng hậu, vợ anh mình. Thêm vào đó, y không yên trước nỗi sầu muộn của Hoàng tử mà theo y, nguyên do là tại Hamlet đau đớn trước cái chết của cha và sự tái giá vội vàng của mẹ. Claudius sợ Hamlet glành lại ngôi báu. Hành động kì lạ của Hamlet và cách nói năng lung tung của chàng khiến Claudius nghĩ chàng điên nhưng y chưa chắc chắn. Để tìm hiểu Hamlet diên thật hay điên vờ, Claudius phái hai bạn thân của chàng là Rôdencran và Guildenstern đi dò thám Hamlet. Nhưng Hamlet biết rõ tâm địa phản bội của chúng nên thoái thác trả lời các câu hỏi do chúng đặt ra bằng cách đặt lại cho chúng nhiều câu hỏi.
Đọc thêm tại: http://vanhocphuongtay.blogspot.com/2015/07/cuoc-oi-cua-kich-gia-william-shakespeare.html
Từ khóa tìm kiếm nhiều: than
thoai hi lap, tính sử thi là
gì
William Shakespeare là kịch gia số một của nhân loại. Trước ông không có ai sánh bằng và hơn bốn thế kỉ sau cũng chẳng có ai theo kịp. Thiên tài của Shakespeare là độc nhất vô nhị. Chỉ mình ông thôi cũng đủ thâu tóm hết cả nền kịch nghệ thế giới. Giải thích sự vĩ đại của Shakespeare, Puskin – đại văn hào Nga – khẳng định: “bi kịch của Shakespeare nói lên điều gì? Mục đích của bi kịch là gì? Đó là con người và nhân dân. Đó là số phận của nhân loại… chính điểu đó làm cho Shakespeare vĩ đại.” Heine – đại thi hào Đức – phát hiện ở Shakespeare, “cái vũ đài kịch của ông, đó là Trái Đất; tính duy nhất về vị trí của ông là ở đấy… Nhân loại – đó là nhân vật của ông. Nhân vật này luôn luôn chết đi, sống lại, yêu thương, căm thù… hôm nay đội cái mũ tai lừa nhưng ngày mai lại mang vòng nguyệt quế và thường thường còn mang cả hai cái cùng một lúc.”
Shakespeare chào đời vào ngày 23 – 4 – 1564 tại Stiatíord upon Avon, một thị trấn nằm ở trung tâm nước Anh. Ngày sinh của Shakespeare trùng với ngày lễ Thánh George, vị thánh yêu quý của người Anh. Cha Shakespeare là ông John Shakespeare, vốn theo nghề nông nhưng rồi rời bỏ đồng ruộng ra thị trấn theo đuổi nghề làm bao tay. Nhò cần cù, làm ăn phát đạt, Jôn Shakespeare được bầu làm Thị trưởng. Thuở nhỏ Shakespeare theo học trường Grammar School và đươc tiếp xúc với các môn phổ thông, cùng với tiếng Hi Lạp, La tinh và môt vài tác phẩm cổ đại của Hi Lạp, La Mã.
Năm 14 tuổi, chưa học hết chương trình nhưng vì gia đình sa sút, bố không còn giữ chức Thị trưởng nên Shakespeare bỏ học, đi làm phụ giúp gia đình. Thoạt tiên ông đến giúp việc tại lò mổ, về sau nhờ có ít chữ nghĩa ông chuyển sang nghề dạy học. Năm 18 tuổi, Shakespeare kết hôn với Anne Hathaway, người hơn Shakespeare tám tuổi. Ba năm sau, hai vợ chồng sinh được ba con. Hai con gái và con trai có tên là Hamnet, Năm 11 tuổi, Hamnet chết.
Càng ngày, cuộc sống gia đình ông ngày một túng quẫn hơn. Năm 23 tuổi, Shakespeare rời Stratĩord ra kinh thành London với hai bàn tay trắng và niềm dam mê sân khấu. Ông tìm đến rạp The Theatre xin làm chân giữ ngựa rồi soát vé. về sau, do chứng tỏ được khả năng, Shakespeare được giao làm chân nhắc vở và đóng những vai phụ. Trong thời gian này, Shakespeare không ngừng học hỏi để nâng cao tri thức. Ngoài tiếng Pháp, tiếng Itali… Shakespeare còn nghiền ngẫm cuốn Sử biên niên của Anh, Ailen và Xcôtìencủa Raphael Holinshed (1529- 1580) dể hiểu thêm quá trình phát triển của nước Anh.
Từ 1590, Shakespeare bắt tay vào sự nghiệp sáng lác. Ông sáng tác hài kịch, kịch lịch sử, bi-hài kịch, bi kịch. Những vở hài kịch tiêu biểu của Shakespeare là: ẩm ĩ vì chuyện không dâu, Đêm thứ mười hai, Giấc mộng đêm hè, Người lái buôn thành Venỉce… Romeo và Julietđược xếp vào loại bi – hài kịch, ỉlamletlà đỉnh cao trong sự nghiệp sáng tạo của Shakespeare. Ngoài ra, Othello, Vua Lear, Macbeth… cũng được đánh giá là những bi kịch kiệt xuất của ông. Trong khoảng 20 năm cầm bút, Shakespeare đế lại gần 40 vớ kịch, hai trường ca và 154 bài thơ Xonne.
Đọc thêm tại: http://vanhocphuongtay.blogspot.com/2015/07/ly-tuong-trong-nhan-vat-cua-don-quyxote.html
Ta gặp một đặc điểm nữa trong đối thoại giữa hai thầy trò Don Quyxote: đối thoại giữa thực tế và lí tưởng. Don Quyxote là người tuyệt đối tuân theo lí tưởng của mình, cho dù lí tưởng đó kì quặc đến đâu di nữa thì chàng cũng nhất mực tuân theo: “Đúng thế, và ta không kêu đau là vì các hiệp sĩ giang hồ có bị thương thế nào cũng không được rên rỉ, dù xổ cả ruột ra ngoài”. Lời thú nhận thật thà này lại chính là sự giễu cợt tiểu thuyết hiệp sĩ một cách mạnh mẽ nhất.
Con người dẫu có can đảm đến mấy thì sẽ vẫn phải rên khi bị thương “xổ cả ruột”. Nhưng ớ đây, tiểu thuyết hiệp sĩ lại đi dạy con người ta làm trái với quy luật tự nhiên mà quy luật đó được bác giám mã hồn nhiên thừa nhận: “Còn tôi, có thể xin thưa với ngài rằng chỉ cần hơi đau một chút là tôi rên rỉ ngay, trừ phi cả đến giám mã của hiệp sĩ giang hồ cũng bị cấm không được rên rỉ”.
Tính dối thoại trong ngôn từ đối thoại này của hai thầy trò cũng góp phần kiến tạo nhiều diện mạo tâm lí khác nhau. Mục đích cuối cùng là đưa nhân vật và cả người đọc vào cái kết thúc vui vẻ, quên đi nổi đau thể xác, hoà vào tiếng cười lạc quan: “Tính chất phác của giám mã làm Don Quyx0te không nhịn được cười và lão bảo Sancho cứ việc rên la lúc nào và thế nào cũng được, dù muốn hay không, vì cho tới nay lão chưa đọc thấy có chuyện cấm đoán như thế bao giờ”.
Tuy nhiên, cũngcần lưu ý đến tính thống nhất giữa các mặt dối lập này. Vì suy cho cùng Don Quyxote và Sancho Panza, mỗi nhân vật đểu điển hình cho một nét tính cách của con người: thực tế – lí tưởng, tốt – xấu… mà nếu thiếu chúng thì con người khó có thể tổn tại một cách thăng bằng trên cuộc đời. Vì lẽ đó, cập đôi nhân vật này có sức bổ trợ lớn lao, không thể thiếu vắng trong việc hình thành nên một diện mạo con người đúng nghĩa với biết bao nét tính cách tích cực, tiêu cực. Mà lẽ sống chân chính là phải kìm hãm những xấu xa, phát huy những mặt tốt đẹp để cuộc sống, xã hội ngày một thấm đẫm giá trị nhân văn hơn.
Quay lại cuộc chiến với cối xay gió, nếu phần đầu, Don Quyxote nhìn thấy những tên khổng lồ độc ác (cối xay gió), giao chiến với chúng và bị thất bại bởi pháp sư (Freston) và cuối cùng là noi gương theo các hiệp sĩ trong tiểu thuyết (không rên la), thì trước sau chàng hiệp sĩ tài ba vẫn nhất quán trong vai trò hành hiệp của mình. Người đọc có thểcười vì biểu hiện điên rồ của Don Quyxote nhưng không một ai không kính trọng bản chất hành động của chàng: vì công bằng, tự do, hạnh phúc cho bất kì ai bị áp bức. Vì thế lí tưởng nhân vãn ấy sẽ luôn tỏa sáng khi trên Trái Đất còn bất công ngang trái.
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)